Dorota Twardosz

• • • Kryteria oceniania uczniów z przyrody i biologii
    • Wymagania edukacyjne z przyrody dla klasy IV
    • Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy V
    • Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy VI . 
    • Wymagania edukacyjne z biologii klasy VII
    • Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy VIII 

• • • • Wymagania edukacyjne z biologii klasy VII

      •  

        Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy 7 szkoły podstawowej oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej

         rok szkolny 2023/2024

        DZIAŁ I -  Organizm człowieka. Skóra – powłoka organizmu

        OCENA	WYMAGANIA
        OCENA DOPUSZCZAJĄCA	•        wskazuje komórkę jako podstawowy element budowy ciała człowieka •        wyjaśnia, czym jest tkanka •        wymienia podstawowe rodzaje tkanek zwierzęcych •        wymienia warstwy skóry •        przedstawia podstawowe funkcje skóry •        wymienia wytwory naskórka z pomocą nauczyciela •        wymienia choroby skóry •        podaje przykłady dolegliwości skóry •        omawia zasady pielęgnacji skóry młodzieńczej
        OCENA DOSTATECZNA	•        określa najważniejsze funkcje poszczególnych tkanek zwierzęcych •        podaje rozmieszczenie przykładowych tkanek zwierzęcych w organizmie •        rozpoznaje warstwy skóry na ilustracji lub schemacie •        wskazuje metody zapobiegania grzybicom skóry •        omawia zasady udzielania pierwszej pomocy w przypadku oparzeń i odmrożeń skóry
        OCENA DOBRA	•        rozpoznaje pod mikroskopem lub na ilustracji rodzaje tkanek zwierzęcych •        wyjaśnia funkcje poszczególnych układów narządów •        opisuje funkcje poszczególnych wytworów naskórka •        wyjaśnia zależność między ekspozycją skóry na silne nasłonecznienie a rozwojem czerniaka •        uzasadnia konieczność konsultacji lekarskiej w przypadku pojawienia się zmian na skórze
        OCENA BARDZO DOBRA	•        opisuje hierarchiczną budowę organizmu człowieka •        przyporządkowuje tkanki narządom i układom narządów •        analizuje hierarchiczną budowę organizmu człowieka •        na podstawie opisu wykonuje doświadczenie wykazujące, że skóra jest narządem zmysłu •        ocenia wpływ promieni słonecznych na skórę •        demonstruje zasady udzielania pierwszej pomocy w przypadku oparzeń skóry
        OCENA CELUJĄCA	•        tworzy mapę pojęciową ilustrującą hierarchiczną budowę organizmu człowieka

         

        DZIAŁ II – APARAT RUCHU

        OCENA	WYMAGANIA
        OCENA DOPUSZCZAJĄCA	•        wskazuje części: bierną i czynną aparatu ruchu •        podaje nazwy wskazanych elementów budowy szkieletu •        wymienia elementy budowy kości •        wymienia chemiczne składniki kości •        wymienia elementy szkieletu osiowego •        wymienia elementy budujące klatkę piersiową •        podaje nazwy odcinków kręgosłupa •        wymienia elementy budowy szkieletu kończyn oraz ich obręczy •        wskazuje położenie w organizmie człowieka tkanek: mięśniowej gładkiej i mięśniowej poprzecznie prążkowanej szkieletowej •        opisuje przyczyny powstawania wad postawy •        wymienia choroby aparatu ruchu •        wskazuje ślad stopy z płaskostopiem
        OCENA DOSTATECZNA	•        wskazuje na schemacie, rysunku i modelu szkielet osiowy oraz szkielet obręczy i kończyn •        podaje funkcje elementów budowy kości •        wskazuje na schemacie, rysunku i modelu elementy szkieletu osiowego •        wskazuje na modelu lub schemacie kości kończyny górnej i kończyny dolnej •        wymienia rodzaje połączeń kości •        opisuje budowę stawu •        rozpoznaje rodzaje stawów •        odróżnia staw zawiasowy od stawu kulistego •        określa funkcje wskazanych mięśni szkieletowych •        omawia przyczyny chorób aparatu ruchu w tym wad budowy stóp •
        OCENA DOBRA	•        wyjaśnia sposób działania części biernej i czynnej aparatu ruchu •        wskazuje na związek budowy kości z ich funkcją w organizmie rozpoznaje różne kształty kości •        wyjaśnia związek budowy kości z ich funkcją w organizmie •        wymienia typy tkanki kostnej •        z pomocą nauczyciela wykonuje doświadczenie dotyczące chemicznej budowy kości •        wymienia kości budujące szkielet osiowy •        charakteryzuje funkcje szkieletu osiowego •        wymienia kości tworzące obręcze: barkową i miedniczną •        charakteryzuje połączenia kości •        wyjaśnia związek budowy stawu z zakresem ruchu kończyny •        opisuje czynności mięśni wskazanych na schemacie •        wyjaśnia, na czym polega antagonistyczne działanie mięśni •        rozpoznaje naturalne krzywizny kręgosłupa •        wyjaśnia przyczyny powstawania wad postawy •
        OCENA BARDZO DOBRA	•        wyjaśnia związek budowy kości z ich funkcją w organizmie •        opisuje zmiany zachodzące w obrębie szkieletu człowieka wraz z wiekiem •        omawia rolę chrząstek w budowie klatki piersiowej •        porównuje budowę poszczególnych odcinków kręgosłupa •        rozpoznaje elementy budowy mózgoczaszki i trzewioczaszki •        wykazuje związek budowy szkieletu obręczy kończyn z ich funkcjami •        określa warunki prawidłowej pracy mięśni •        planuje i demonstruje czynności udzielania pierwszej pomocy w przypadku urazów mechanicznych kończyn •        przewiduje skutki przyjmowania nieprawidłowej postawy ciała
        OCENA CELUJĄCA	•        klasyfikuje podane kości pod względem kształtów •        planuje i samodzielnie wykonuje doświadczenie wykazujące skład chemiczny kości •        wykazuje związek budowy odcinków kręgosłupa z pełnioną przez nie funkcją •        wyszukuje i prezentuje ćwiczenia rehabilitacyjne likwidujące płaskostopie •        uzasadnia konieczność regularnych ćwiczeń gimnastycznych dla prawidłowego funkcjonowania aparatu ruchu

         

        DZIAŁ III – Układ pokarmowy

        OCENA	WYMAGANIA
        OCENA DOPUSZCZAJĄCA	•        wymienia podstawowe składniki odżywcze •        wymienia przykłady witamin rozpuszczalnych w wodzie i rozpuszczalnych w tłuszczach •        wyjaśnia, na czym polega trawienie pokarmów •        wymienia rodzaje zębów u człowieka •        wymienia odcinki przewodu pokarmowego człowieka •        określa zasady zdrowego żywienia i higieny żywności
        OCENA DOSTATECZNA	•        klasyfikuje składniki odżywcze na budulcowe i energetyczne •        określa aminokwasy jako cząsteczki budulcowe białek •        wskazuje rolę tłuszczów w organizmie •        wymienia skutki niedoboru witamin •        wskazuje rolę wody w organizmie •        omawia znaczenie makroelementów i mikroelementów w organizmie człowieka •        wskazuje odcinki przewodu pokarmowego na planszy lub modelu •        rozpoznaje wątrobę i trzustkę na schemacie •        układa jadłospis w zależności od zmiennych warunków zewnętrznych •        wymienia choroby układu pokarmowego
        OCENA DOBRA	•        wyjaśnia znaczenie składników odżywczych dla organizmu •        określa znaczenie błonnika w prawidłowym funkcjonowaniu układu pokarmowego •        uzasadnia konieczność systematycznego spożywania owoców i warzyw •        porównuje pokarmy pełnowartościowe i niepełnowartościowe analizuje etykiety produktów spożywczych pod kątem zawartości różnych •        przedstawia rolę i skutki niedoboru witamin: A, C, B6, B9, B12, D •        przedstawia rolę i skutki niedoboru składników mineralnych: Mg, Fe, Ca •        określa skutki niewłaściwej suplementacji witamin i składników mineralnych •        wykazuje rolę zębów w mechanicznej obróbce pokarmu •        omawia funkcje poszczególnych odcinków przewodu pokarmowego •        omawia zasady profilaktyki choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, zatrucia pokarmowego, raka jelita grubego oraz WZW A, WZW B i WZW C •        analizuje indeks masy ciała w zależności od stosowanej diety
        OCENA BARDZO DOBRA	•        wyjaśnia związek między spożywaniem produktów białkowych a prawidłowym wzrostem ciała •        omawia rolę aminokwasów egzogennych w organizmie człowieka •        porównuje wartość energetyczną węglowodanów i tłuszczów •        wyjaśnia skutki nadmiernego spożywania tłuszczów •        samodzielnie wykonuje doświadczenie dotyczące wykrywania witaminy C •        opisuje etapy trawienia pokarmów w poszczególnych odcinkach przewodu  pokarmowego •        analizuje miejsca wchłaniania strawionego pokarmu i wody •        wykazuje zależność między higieną odżywiania się a chorobami układu pokarmowego •        wskazuje zasady profilaktyki próchnicy zębów •
        OCENA CELUJĄCA	•        planuje i samodzielnie przeprowadza doświadczenie badające wpływ substancji zawartych w ślinie na trawienie skrobi •        przygotowuje i prezentuje wystąpienie w dowolnej formie na temat chorób związanych z zaburzeniami łaknienia i przemiany materii •        uzasadnia konieczność badań przesiewowych w celu wykrywania wczesnych stadiów raka jelita grubego

         

         

        DZIAŁ IV – Układ krążenia

        OCENA	WYMAGANIA
        OCENA DOPUSZCZAJĄCA	•        podaje nazwy elementów morfotycznych krwi •        wymienia grupy krwi •        wymienia narządy układu krwionośnego •        wymienia elementy budowy serca •        wymienia choroby układu krwionośnego •        omawia pierwszą pomoc w wypadku krwawień i krwotoków •        wymienia narządy układu limfatycznego •        wymienia rodzaje odporności •
        OCENA DOSTATECZNA	•        wymienia składniki biorące udział w krzepnięciu krwi •        omawia funkcje krwi •        omawia funkcje wybranego naczynia krwionośnego •        rozpoznaje elementy budowy serca i naczynia krwionośnego na schemacie (ilustracji z podręcznika •        wymienia przyczyny chorób układu krwionośnego •        opisuje budowę układu limfatycznego •        omawia rolę węzłów chłonnych •        wyróżnia odporność swoistą i nieswoistą, czynną i bierną, naturalną i sztuczną •
        OCENA DOBRA	•        charakteryzuje elementy morfotyczne krwi •        omawia rolę hemoglobiny •        przedstawia społeczne znaczenie krwiodawstwa •        porównuje budowę i funkcje żył, tętnic oraz naczyń włosowatych •        opisuje funkcje zastawek żylnych •        porównuje krwiobiegi: mały i duży •        opisuje drogę krwi płynącej w małym i dużym krwiobiegu •        opisuje mechanizm pracy serca •        charakteryzuje objawy krwotoku żylnego i tętniczego •        wyjaśnia, na czym polegają białaczka i anemia •        opisuje rolę układu limfatycznego •        charakteryzuje rodzaje odporności •        określa zasadę działania szczepionki i surowicy
        OCENA BARDZO DOBRA	•        wyjaśnia mechanizm krzepnięcia krwi •        rozpoznaje poszczególne naczynia krwionośne na ilustracji •        wykazuje rolę zastawek w funkcjonowaniu serca •        przygotowuje portfolio na temat chorób układu krwionośnego •        demonstruje pierwszą pomoc w wypadku krwotoków •        wyjaśnia znaczenie badań profilaktycznych chorób układu krwionośnego •        rozpoznaje na ilustracji lub schemacie narządy układu limfatycznego •        opisuje rodzaje leukocytów •        odróżnia działanie szczepionki od działania surowicy
        OCENA CELUJĄCA	•        analizuje wyniki laboratoryjnego badania krwi •        planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące wpływ wysiłku fizycznego na zmiany tętna i ciśnienia krwi •        porównuje układ limfatyczny z układem krwionośnym •        analizuje wykaz szczepień w swojej książeczce zdrowia •        ocenia znaczenie szczepień

         

         

        DZIAŁ V – Układ oddechowy

        OCENA	WYMAGANIA
        OCENA DOPUSZCZAJĄCA	•        rozpoznaje i nazywa na ilustracji narządy układu oddechowego •        demonstruje na sobie mechanizm wdechu i wydechu •        wymienia choroby układu oddechowego •        wymienia czynniki wpływające na prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego •
        OCENA DOSTATECZNA	•        omawia funkcje elementów układu oddechowego •        opisuje rolę nagłośni •        przedstawia rolę krwi w transporcie gazów oddechowych •        omawia zawartość gazów w powietrzu wdychanym i wydychanym •        oblicza liczbę wdechów i wydechów przed wysiłkiem fizycznym i po nim •        definiuje kichanie i kaszel jako reakcje obronne organizmu •        wskazuje źródła infekcji górnych i dolnych dróg oddechowych •        określa sposoby zapobiegania chorobom układu oddechowego
        OCENA DOBRA	•        wyróżnia drogi oddechowe i narządy wymiany gazowej •        wykazuje związek budowy elementów układu oddechowego z pełnionymi funkcjami •        przedstawia rolę krwi w transporcie gazów oddechowych •        omawia zawartość gazów w powietrzu wdychanym i wydychanym •        oblicza liczbę wdechów i wydechów przed wysiłkiem fizycznym i po nim •        opisuje zasady profilaktyki anginy, gruźlicy i raka płuc •        rozróżnia czynne i bierne palenie tytoniu
        OCENA BARDZO DOBRA	•        odróżnia głośnię i nagłośnię •        wykazuje związek między budową a funkcją płuc •        analizuje proces wymiany gazowej w płucach i tkankach •        omawia obserwację dotyczącą wpływu wysiłku fizycznego na częstość oddechów •        analizuje wpływ palenia tytoniu na funkcjonowanie układu oddechowego •        wyszukuje w dowolnych źródłach informacje na temat przyczyn rozwoju raka płuc
        OCENA CELUJĄCA	•        wykonuje z dowolnych materiałów model układu oddechowego •        planuje i wykonuje obserwację wpływu wysiłku fizycznego na częstość oddechów

         

         

         

         

        DZIAŁ VI – Układ wydalniczy

        OCENA	WYMAGANIA
        OCENA DOPUSZCZAJĄCA	•        wymienia przykłady substancji, które są wydalane przez organizm człowieka •        wymienia narządy układu wydalniczego •        wymienia zasady higieny układu wydalniczego •        wymienia choroby układu wydalniczego
        OCENA DOSTATECZNA	•        wyjaśnia pojęcia wydalanie i defekacja •        wymienia drogi wydalania zbędnych produktów przemiany materii •        wskazuje na zakażenia dróg moczowych i kamicę nerkową jako choroby układu wydalniczego •        wymienia badania stosowane w profilaktyce tych chorób •        określa dzienne zapotrzebowanie organizmu człowieka na wodę
        OCENA DOBRA	•        omawia na podstawie ilustracji proces powstawania moczu •        opisuje sposoby wydalania mocznika i CO2 •        omawia przyczyny chorób układu wydalniczego
        OCENA BARDZO DOBRA	•        rozpoznaje na modelu lub ilustracji warstwy budujące nerkę •        omawia rolę układu wydalniczego w prawidłowym funkcjonowaniu całego organizmu •        uzasadnia konieczność picia dużych ilości wody podczas leczenia chorób nerek •        uzasadnia konieczność regularnego opróżniania pęcherza moczowego
        OCENA CELUJĄCA	•        tworzy schemat przemian substancji odżywczych od zjedzenia do wydalenia lub defekacji •        omawia na ilustracji przebieg dializy •        ocenia rolę dializy w ratowaniu życia

         

         

        DZIAŁ VII - Regulacja nerwowo-hormonalna

        OCENA	WYMAGANIA
        OCENA DOPUSZCZAJĄCA	•        wymienia gruczoły dokrewne •        wskazuje na ilustracji położenie najważniejszych gruczołów dokrewnych •        wymienia skutki nadmiaru i niedoboru hormonu wzrostu •        rozpoznaje na ilustracji ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy •        wskazuje na ilustracji najważniejsze elementy mózgowia •        wymienia rodzaje nerwów obwodowych •        podaje po trzy przykłady odruchów warunkowych i bezwarunkowych •        wymienia czynniki wywołujące stres •        podaje przykłady używek •        wymienia skutki zażywania niektórych substancji psychoaktywnych dla stanu zdrowia
        OCENA DOSTATECZNA	•        wyjaśnia, czym są hormony •        podaje przyczyny cukrzycy •        opisuje elementy budowy komórki nerwowej •        wskazuje na ilustracji neuronu przebieg impulsu nerwowego •        wskazuje elementy budowy rdzenia kręgowego na ilustracji •        omawia na podstawie ilustracji drogę impulsu nerwowego w łuku odruchowym •        wymienia sposoby radzenia sobie ze stresem •        przedstawia negatywny wpływ na zdrowie człowieka niektórych substancji psychoaktywnych
        OCENA DOBRA	•        przyporządkowuje hormony do odpowiednich gruczołów, które je wytwarzają •        charakteryzuje działanie insuliny i glukagonu •        interpretuje skutki nadmiaru i niedoboru hormonów •        opisuje funkcje układu nerwowego •        wykazuje związek budowy komórki nerwowej z jej funkcją •        objaśnia na ilustracji budowę mózgowia •        wyjaśnia różnicę między odruchem warunkowym a bezwarunkowym •        omawia skutki działania alkoholu na funkcjonowanie organizmu •        wyjaśnia mechanizm powstawania uzależnień •
        OCENA BARDZO DOBRA	•        przedstawia biologiczną rolę hormonu wzrostu, tyroksyny, insuliny, adrenaliny, testosteronu, estrogenów •        omawia znaczenie swoistego działania hormonów •        wyjaśnia, na czym polega antagonistyczne działanie insuliny i glukagonu •        uzasadnia związek niedoboru insuliny z cukrzycą •        wyjaśnia sposób działania synapsy •        charakteryzuje funkcje somatycznego i autonomicznego układu nerwowego •        określa mózgowie jako jednostkę nadrzędną w stosunku do pozostałych części układu nerwowego •        na podstawie rysunku wyjaśnia mechanizm odruchu kolanowego •        omawia wpływ snu na procesy uczenia się i zapamiętywania oraz na odporność organizmu •        wykazuje zależność między przyjmowaniem używek a powstawaniem nałogu •        wskazuje alternatywne zajęcia pomagające uniknąć uzależnień
        OCENA CELUJĄCA	•        wykazuje różnice między cukrzycą typu I a cukrzycą typu II •        porównuje funkcje współczulnej i przywspółczulnej części autonomicznego układu nerwowego •        demonstruje na koledze odruch kolanowy i wyjaśnia działanie tego odruchu

         

        DZAIŁ VII – Narządy zmysłów

         

        OCENA	WYMAGANIA
        OCENA DOPUSZCZAJĄCA	•        rozróżnia w narządzie wzroku aparat ochronny oka i gałkę oczną •        wymienia elementy wchodzące w skład aparatu ochronnego oka •        wyróżnia ucho zewnętrzne, środkowe i wewnętrzne •        wymienia wady wzroku •        omawia zasady higieny oczu •        wymienia choroby oczu i uszu •        przedstawia rolę zmysłów powonienia, smaku i dotyku •        wskazuje rozmieszczenie receptorów powonienia, smaku i dotyku •        wymienia podstawowe smaki
        OCENA DOSTATECZNA	•        omawia funkcje elementów budowy oka •        wskazuje na ilustracji położenie narządu równowagi •        omawia przyczyny powstawania wad wzroku
        OCENA DOBRA	•        wykazuje związek budowy elementów oka z pełnionymi przez nie funkcjami •        opisuje drogę światła w oku •        wskazuje lokalizację receptorów wzroku •        omawia funkcje ucha zewnętrznego, środkowego i wewnętrznego •        wyjaśnia, na czym polegają daltonizm i astygmatyzm •        charakteryzuje choroby oczu •        omawia sposób korygowania wad wzroku •        wskazuje położenie kubków smakowych na języku
        OCENA BARDZO DOBRA	•        omawia powstawanie obrazu na siatkówce •        planuje i przeprowadza doświadczenie wykazujące reakcję tęczówki na światło o różnym natężeniu •        wyjaśnia mechanizm odbierania i rozpoznawania dźwięków •        wskazuje lokalizację receptorów słuchu i równowagi w uchu •        analizuje, w jaki sposób nadmierny hałas może spowodować uszkodzenie słuchu •        uzasadnia, że skóra jest narządem dotyku •        analizuje znaczenie wolnych zakończeń nerwowych w skórze
        OCENA CELUJĄCA	•        przeprowadza doświadczenie wykazujące obecność tarczy nerwu wzrokowego w oku •        planuje i wykonuje doświadczenie dotyczące rozmieszczenia kubków smakowych na języku

         

         

         

         

        DZIAŁ IX - Rozmnażanie i rozwój człowieka

        OCENA	WYMAGANIA
        OCENA DOPUSZCZAJĄCA	•        wymienia męskie cechy płciowe •        wymienia żeńskie cechy płciowe •        wymienia żeńskie hormony płciowe •        podaje długość trwania rozwoju płodowego •        wymienia etapy życia człowieka •        wymienia rodzaje dojrzałości człowieka •        wymienia choroby układu rozrodczego oraz choroby przenoszone drogą płciową
        OCENA DOSTATECZNA	•        omawia budowę plemnika i wykonuje jego schematyczny rysunek •        opisuje funkcje żeńskiego układu rozrodczego •        definiuje jajnik jako miejsce powstawania komórki jajowej •        wymienia nazwy błon płodowych •        wyjaśnia znaczenie pojęcia zapłodnienie •        omawia zasady higieny zalecane dla kobiet ciężarnych •        podaje czas trwania ciąży •        określa zmiany rozwojowe u swoich rówieśników •        opisuje objawy starzenia się organizmu •        przedstawia podstawowe zasady profilaktyki chorób przenoszonych drogą płciową
        OCENA DOBRA	•        opisuje funkcje poszczególnych elementów męskiego układu rozrodczego •        charakteryzuje pierwszo-, drugo- i trzeciorzędowe żeńskie cechy płciowe •        opisuje funkcje wewnętrznych narządów rozrodczych •        interpretuje ilustracje przebiegu cyklu miesiączkowego •        charakteryzuje funkcje błon płodowych •        charakteryzuje okres rozwoju płodowego •        przedstawia cechy oraz przebieg fizycznego, psychicznego i społecznego dojrzewania człowieka •        przyporządkowuje chorobom źródła zakażenia •        wyjaśnia różnicę między nosicielstwem HIV a chorobą AIDS •        wymienia drogi zakażenia wirusami: HIV, HBV, HCV i HPV •
        OCENA BARDZO DOBRA	•        wykazuje zależność między produkcją hormonów płciowych a zmianami zachodzącymi w ciele mężczyzny •        wykazuje związek budowy komórki jajowej z pełnioną przez nią funkcją •        analizuje rolę ciałka żółtego •        analizuje funkcje łożyska •        przyporządkowuje okresom rozwojowym zmiany zachodzące w organizmie •        uzasadnia konieczność wykonywania badań kontrolnych jako sposobu wczesnego wykrywania raka piersi, raka szyjki macicy i raka prostaty
        OCENA CELUJĄCA	•        wyszukuje w różnych źródłach informacje na temat rozwoju prenatalnego •        tworzy w dowolnej formie prezentację na temat dojrzewania

         

        DZIAŁ X - Równowaga wewnętrzna organizmu

         

        OCENA	WYMAGANIA
        OCENA DOPUSZCZAJĄCA	•        własnymi słowami wyjaśnia, na czym polega homeostaza •        omawia wpływ trybu życia na stan zdrowia człowieka •        podaje przykłady trzech chorób zakaźnych wraz z czynnikami, które je wywołują
        OCENA DOSTATECZNA	•        wyjaśnia mechanizm termoregulacji u człowieka •        wskazuje drogi wydalania wody z organizmu •        wymienia choroby cywilizacyjne •        wymienia najczęstsze przyczyny nowotworów •        opisuje zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne •        podaje przykłady wpływu środowiska na życie i zdrowie człowieka •        przedstawia znaczenie aktywności fizycznej dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka •
        OCENA DOBRA	•        na podstawie wcześniej zdobytej wiedzy wykazuje zależność działania układów: nerwowego, pokarmowego i krwionośnego •        na podstawie wcześniej zdobytej wiedzy wyjaśnia mechanizm regulacji poziomu glukozy we krwi •        przedstawia podstawowe zasady profilaktyki chorób nowotworowych •        wskazuje metody zapobiegania chorobom cywilizacyjnym •        charakteryzuje czynniki wpływające na zdrowie człowieka •        podaje kryterium podziału chorób na choroby zakaźne i cywilizacyjne •
        OCENA BARDZO DOBRA	•        na podstawie wcześniej zdobytej wiedzy wykazuje zależność działania poszczególnych układów narządów w organizmie człowieka •        uzasadnia, że antybiotyki i inne leki należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza (dawka, godziny przyjmowania leku i długość kuracji) •        dowodzi, że stres jest przyczyną chorób cywilizacyjnych •        uzasadnia, że nerwice są chorobami cywilizacyjnymi •        uzasadnia konieczność okresowego wykonywania podstawowych badań kontrolnych
        OCENA CELUJĄCA	•        formułuje argumenty przemawiające za tym, że nie należy bez wyraźnej potrzeby przyjmować ogólnodostępnych leków oraz suplementów